Internetowy Słownik Łowiecki

Cietrzew (Lyrurus tetrix) jest ptakiem z rzędu kuraków, charakteryzującym się dużymi rozmiarami oraz wyraźnym dymorfizmem płciowym. Samce, nazywane kogutami, posiadają metalicznie czarne upierzenie oraz ogon w formie lity. Samice, zwane cieciorkami, natomiast cechuje szarobrązowe ubarwienie z białymi pręgami na skrzydłach. Osobniki męskie osiągają długość od 60 do 65 cm i rozpiętość skrzydeł między 90 a 100 cm, ważąc około 1250 g. Samice są mniejsze - ich długość to 45-48 cm, rozpiętość skrzydeł mieści się w granicach 70-75 cm, ciężar zaś wynosi od 750 do 1000 g.

Naturalne siedliska cietrzewi to wrzosowiska oraz tereny bagienne porośnięte brzozą i sosną. Ptak ten odżywia się głównie pędami roślin, jagodami, nasionami oraz owadami; podczas zimy spożywa również pączki drzew (przede wszystkim brzozy). Pisklęta we wczesnym okresie życia są drapieżnikami, a dojrzałość płciową osiągają pod koniec pierwszego roku życia. Toki naziemne odbywają się od wczesnej wiosny aż do czerwca. Cieciorka składa 6-10 żółtawych, gęsto nakrapianych jaj, z których po około 25-27 dniach wylęgają się młode ptaki.

Polowanie na cietrzewie odbywa się wyłącznie na tokach i dotyczy jedynie kogutów. Obecnie podejmowane są intensywne badania nad sztuczną hodowlą tego gatunku ptaka łownego. Trofeum pochodzące z polowań to cały wypchany ptak lub jego części (medaliony, liry), a także gastrolity – specyficzne pióra o nietypowym kształcie i barwie tworzone przez samce podczas okresu tokowego i przez nie noszone jako ozdoba godowa.

Cietrzew jest istotnym obiektem polowań łowieckich o znaczeniu zarówno przyrodniczym jak i kulturowym. Jego populacje są przedmiotem monitoringu ze względu na potrzebę kontroli liczebności oraz zachowania odpowiednich warunków dla tego gatunku w środowisku naturalnym.